این مقاله نقد کتاب مردم شناسی اصطلاحات خودمانی نوشته دکتر محمود اکرامی است. این مقاله به تازگی در فصلنامه فرهنگ مردم ایران شماره 11 زمستان 1386 منتشر شده است. متنی که در اینجا می خوانید کمی متفاوت با متن منتشر شده است. متن حاضر ویرایش شده است. این مقاله را بخصوص برای دانشجویان درس هایم که نوشتن نقد کتاب از وظایف درسی شان است حتما بخوانند و سبک و ساختار نگارش آن الگوی مورد نظر من برای نقد نویسی است.
شناسنامه کتاب مورد بررسیعنوان کتاب: مردم شناسی اصطلاحات خودمانی: پژوهشی مردم شناختی در اصطلاحات خودمانی جوانانمولف: دکتر محمود اکرامیناشر: ایوار محل نشر: مشهدنوبت چاپ: سومشمارگان: 3000سال انتشار: 1385تعداد صفحات: 311قطع: وزیری مقدمههدف این مقاله، معرفی و ارزیابی کتاب «مردم شناسی اصطالاحات خودمانی» است. این ارزیابی مبتنی است بر معیارهای پژوهشی و دیدگاه های انسان شناختی. تلاش شده است تا میزان اعتبار و درستی مطالعه انجام شده در زمینه شناخت زبان شفاهی و عامیانه جوانان مشهد را که در این کتاب منتشر شده است، از منظر استاندارهای پژوهشی و همچنین رویکرد انسان شناختی ارزیابی شود.. انتخاب این معیارها به این دلیل است که مولف این کتاب خود بر اساس معیارهای مذکور کتاب را تالیف نموده اند. اگرچه ممکن است بتوان از زاویه های متفاوت دیگر مانند دیدگاه ادبی، زبان شناختی و حتی فلسفی نیز به این کتاب نگاه کرد. انتخاب این کتاب برای نقد از نظر نگارنده بیش از آنکه به محتوای آن مربوط باشد، به دلیل اهمیت موضوع یعنی زبان عامیان است. امروزه نقد و خوانش متون مربوط به فرهنگ و زبان عامیانه دارای اهمیت است زیرا موضوع زبان و اصطلاحات عامیانه و محاوره جوانان به یک «موضوع جدی» در مطالعات فرهنگی و انسان شناسی فرهنگ معاصر ایران تبدیل شده است و کتاب ها و مقالات بسیاری در سال های اخیر در این زمینه انتشار یافته است. .همچنین این موضوع دارای ریشه های تاریخی طولانی است و از آغاز قرن حاضر تاکنون کتاب های مهم بسیاری در این زمینه انتشار یافته است. بنابر این، غور و تفحص در این زمینه بگونه ای مرور بر یک سنت یا گفتمان مهم در انسان شناسی و مطالعات فرهنگی ایران معاصر می باشد. به علاوه، تحول زبان عامیانه و هم موضوع جوانان از موضوعات کلیدی در جامعه معاصر ما هستند. زبان فارسی از ستون های هویت فرهنگی ایرانیان است. این زبان تحت تاثیر عوامل متعدد مانند صنعتی شدن، توسعه شهرنشینی، گسترش رسانه ها، تحولات اقتصادی و اجتماعی، جهانی شدن و گسترش ارتباطات و مبادلات ایران و جهان، گسترش آموزش و آموزش عالی، توسعه زبان های دیگر و آمیختن آن با زبان فارسی، دستخوش تغییرات گوناگون شده است. با توجه به این نکته، زبان بستر و در عین حامل و ناقل مجموعه ارزش ها و باورهای و معانی بنیادین هر ملتی است، طبعا تحول زبان پیامدهای گسترده ای در زمینه هویت فرهنگی و جهان بینی ملت ها دارد. و بعد دیگر اهمیت موضوع، به مقوله جوانان مرتبط است. این کتاب بر اساس مطالعه میدانی در بین عده ای از جونان مشهد انجام شده است. می توان گفت بررسی زبان عامیانه جوانان راهی مناسب برای پی بردن به زیست جهان فرهنگی جوانان است. از این راه می توان لایه های پنهان و عمیق فرهنگ جوانان ایرانی و شیوه فهم و ادراک آنها از محیط، خودشان، و دیگران را دریافت. اگر این واقعیت آشکار را در نظر داشته باشیم که ایران از نظر جمعیتی دارای ساختار جمعیتی جوان است و اینکه مسئله جوانی از مسائل عمده فرهنگ و جامعه معاصر ماست، در این صورت می توان به اهمیت مطالعاتی از نوع مردم شناسی اصطلاحات خودمانی و جایگاه آن در مطالعات فرهنگ ایران معاصر پی برد. من مایلم علاوه بر نکات فوق نکته دیگری نیز در زمینه اهمیت موضوع مردم شناسی اصطالاحات خودمانی را توضیح دهم. آن این نکته است که این کتاب از جمله کوشش هایی است که برای شکل گیری گفتمان تازه ای در مطالعات مردم شناسی
