فردا سه شنبه ۲۴ دیماه در پایگاه مطالعات شهر تهران درباره تأثیر افزایش و تراکم شدید جمعیت بر کیفیت زندگی در شهر تهران سخنرانی دارم. قرار است در این همایش سه متخصص دیگر هم درباره تأثیر افزایش و تراکم جمعیت بر ابعاد اقتصادی و اجتماعی شهر تهران صحبت کنند.
تهران در سال ۱۲۰۰ هجری قمری در زمان محمد شاه قاجار دارلخلافه شد و پیش از آن قریه کوچکی از روستاهای شهر ری محسوب می شد. حملات مغولان باعث شد ساکنان ری کم کم به این قریه کوچک اما خوش آب و هوا روی آورند. در دوره صفویه سیاحان اروپایی از این قریه دیدن کرده و خوشبختانه تصاویری از آن را در سفرنامه های شان کشیده اند. این تصاویر به وضوح نشان می دهد که قریه کوچکی بوده است.
در دوره قاجار بسرعت پیشرفت می کند. توسعه تهران به مثابه شهر با توسعه و آشنایی ایرانیان با غرب همراه بوده است. انتخاب تهران به عنوان دارالخلافه توسط محمد شاه قاجار در واقع مهترین اقدام برای توسعه قریه طهران بود و سنگ بنای مراحل بعدی توسعه این شهر شد. در زمان فتحعلی شاه با شروع موج حرکت ایران بسوی دنیای مدرن غرب روند اولیه توسعه خود را آغاز کرد. تا آنجا که به روایت معمتدوله فرهاد میرزا در کتاب جام جم تهران در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه ۱۵۰۰۰۰سکنه داشته است.
میرزا تقی خان امیر کبیر مصلح بزرگ ایران با تاسیس نهادهای تمدنی جدید مانند دارلفنون و توپخانه و بیمارستان و مدارس و ...نقش مهمی در توسعه تهران داشت.
اعلی رغم پیشرفته شتابانی که تهران در دوره قاجار داشت، توسعه اصلی آن به شکل امروزی در زمان رضا شاه پهلوی رخداد. عکسی که در زیر می بینید تهران در سال های نخست دوره پهلوی اول است. یعنی تهران شصت هفتاد سال پیش.
حال اگر این تهران با تهران اوایل قاجار یعنی ۲۰۰ سال پیش مقایسه کنیم می بینیم که این طفل صد ساله راه چند هزار ساله را در آن زمان پیموده است. به عکس زیر نگاه کنید:
مرحله تازه و جدید گسترش تهران در سال های بعد انقلاب اسلامی و گسترش موج مهاجرت ها، افزایش رشد جمعیت و دیگر تحولات است.
این هم نماد شهر تهران که قرار است برج میلاد جای آن بگیرد.
+ نوشته شده در دوشنبه 25 دی1385ساعت 11:27 بعد از ظهر توسط نعمت‌الله فاضلی