[1]

   یک سال است که شبکه 4 سیما برنامه گفتگوهای فرهنگی را که یک پایه دایمی اش تقریبا من هستم پخش می کند. این مجموعه تا به حال توانسته لوح بهترین برنامه گفتگویی سیما را ببرد. همچنین گاه و بی گاه مورد غضب هم قرار گرفته است. روزنامه جمهوری اسلامی در یک نوبت حسابی آن را مورد التفات قرار دادند! همکاران و دانشجویانم هم گاه و بی گاه اظهار می کنند که بیننده و مشتری آن هستند. با وجود این در رسانه ها و مجافل فرهنگی نشنیدم بازتابی داشته است.  البته یکی از رمان نویسان خوب کشورمان هم نامه ای به من نوشت و از برنامه تقدیر کرد. داشتم وب گردی می کردم که در وبلاگ سخن آشنا نوشته حسن طلیعی با مطلبی درباره این برنامه مواجه شدم. نقد او برایم جالب بود.  

طلیعی می نویسد طی این گفتگو به‌طور خلاصه گفتند:

ـ علوم انسانی و اجتماعی به‌صورت‌های مختلف به مردم برای زندگی بهتر، کمک و تلاش می‌کنند در سایه گفتگو و تعامل، انسان‌هایی با توان‌مندی‌های لازم ارتباطی و شناختی تربیت نمایند.ـ این علوم از رسانه‌ها و خانواده برای توسعه زندگی فرهنگی کمک می‌گیرند.ـ این علوم چیزهایی از دل خود مردم هستند و همان مفاهیم روزمره را از دل مردم می‌گیرند و از آن‌ها برای توسعه ارتباطات میان فردی، میان فرهنگی و میان دولت و مردم بهره می‌گیرند.ـ این علوم در خدمت مردم برای درک بهتر از موقعیت‌شان هستند.در این برنامه، چند نکته توجه من را جلب کرد:ـ دکور برنامه شلوغ بود و می‌توانست توجه بیننده را از مباحث، پرت کند.ـ دوربین‌ها به‌خوبی جانما نشده و در شلوغی دکور برنامه، بیشتر کار تمرکز بر مباحث را مشکل می‌کرد.ـ صدای برنامه (۵) خراب بود و درست شنیده نمی‌شد.ـ این ۳ نفر از سرآمدان جامعه دانشگاهی در رشته‌های خود هستند. از ایشان، محاوره‌های شمرده، شسته و رفته، فصیح و بلیغ و تعامل دوسویه همراه با سعه صدر و احترام متقابل انتظار داشتم که هیچ یک برآورده نشد.ـ نحوه بیانی کارشناسان برنامه مناسب مباحث نبود. "تقی آزاد ارمکی" و "محمد مهدی فرقانی" هر دو نفر منقطع، تند، بریده بریده و شتابزده سخن می‌گفتند و میزان هدایت مباحث و حجم مداخله "نعمت‌الله فاضلی" در نقش مجری، کم بود.ـ نحوه تعامل کارشناسان برنامه در مباحث، نافرم و دور از شان آکادمیک و دانشگاهی شان بود. "تقی آزاد ارمکی" به بیانات "محمد مهدی فرقانی" درست گوش نمی‌کرد و حتی خوب وی را نگاه نمی‌کرد و به او اجازه بیان نقطه‌نظراتش را نمی‌داد و حتی یک مورد پیش آمد که "محمد مهدی فرقانی" می‌خواست در مقابل نکته‌ای که "تقی آزاد ارمکی" بیان کرد؛ نظرش را بگوید که "تقی آزاد ارمکی" دو دست خود را بر گوش‌هایش قرار داد و با فشردن آن‌ها و بستن چشم‌ها و تکان‌های شدید سرش از شنیدن آن امتناع کرد. حتی نحوه نشستن "تقی آزاد ارمکی" خوب نبود. انتظار می‌رفت سینه جلو، کمر راست و کاملا رو به دو نفر دیگر بنشیند و چشم در چشم آن‌ها و سراپا گوش باشد، شمرده سخن بگوید و با سعه صدر و تامل و تحمل و حوصله، سخنان آنان را گوش کند و ‌پاسخ بگوید. حتی حدود ۳۰ ثانیه‌ای بود که هم "تقی آزاد ارمکی" خطاب به "محمد مهدی فرقانی" سخن می‌گفت و هم‌زمان، "محمد محمدی فرقانی" خطاب به "تقی آزاد ارمکی" متقابلا سخنانی بیان می‌کرد و هر دو نفر، این وضعیت نافرم و نازیبا را کش دادند و هیچ کدام نه به دیگری گوش کردند و نه کوتاه آمدند.ـ کارشناسان برنامه، فراموش کرده بودند که برنامه، تلویزیونی است و مخاطبان از رشته‌های مختلف و دارای سطح تحصیلات ناهم‌سان هستند و اساتید این مباحث که نیستند. غافل از این‌که صدای خراب برنامه، مجالی برای شنیده و فهمیده‌شدن سخنان شتاب‌زده ایشان باقی نمی‌گذاشت. ...